Plech

 

Zenon_Plech_310376

Po prostu Plech. Zenon. Jest rok 1973. Zawodnik gorzowskiej Stali ma 20 lat i jest obok klubowego kolegi Edwarda Jancarza nadzieją w finale indywidualnych mistrzostw świata, w premierze żużlowej Stadionu Śląskiego, wypełnionego ponad 100 tysięczną widownią. Atmosfera wspaniała. Sport jest obdarzony bogactwem niespodzianek, które fascynują, radują albo pogłębiają w rozpaczy faworytów i kibiców. Władze śląskie „wypucowane“ na głównej trybunie, podobnie cały stadion i urozmaicony park, w którym usytuowany jest obiekt o którym zagraniczne media będą trąbiły, że oto: „narodził się gigant dla speedway‘a z wulkanem publiczności“. Wszystko układa się dobrze, kibice z całej Polski zadowoleni; do dziś wspominają pobyt na tej imprezie osoby, które wtedy były razem z dziadkiem albo ojcem. Czas szybko leci. W katowickiej telewizji po turnieju szok, bo jest nowy mistrz świata Jerzy Szczakiel, który doczeka się następcy dopiero w 2010 roku /Tomasz Gollob/. Niewiarygodnie długa „ciąża“… Opolanin jest rewelacją finału i wygrywa z legendarnym Ivanem Maugerem po barażowym wyścigu, w którym Nowozelandczyk przewraca się bezradnie na wirażu. „Wstawaj chłopie, już po imprezie“ mówi do niego po polsku jeden z wirażowych, Mauger rozumie tylko jedno, że nie będzie mistrzem świata. Nie odgrywa znaczącej roli Edward Jancarz ale zawadiacko walczy w tym turnieju ZENON PLECH, chłopak jak lebioda, chuchro panuje nad motocyklem. Zdobywa brązowy medal! Sukces w cieniu złota Szczakiela. Ten finał zapamiętałem jak „Pana Tadeusza“. Tak oto zaczyna się kariera gorzowskiego chłopaka w świecie żużla, który stał się niepowtarzalnym serialem, podziwianym i pamiętanym od Gorzowa, przez Gdańsk, od Wielkiej Brytanii po Antypody.

Za rok na stadionie w Chorzowie Polacy przegrywają wszystko w finale drużynowych MŚ. Prezes Polskiego Związku Motorowego Roman Pijanowski, zacna postać w naszej motoryzacji i na arenie międzynarodowej, nie ukrywa zażenowania. Organizatorzy ze Śląska i PZM walczą o następne imprezy na Stadionie Śląskim. W 1976 roku znów finał indywidualny MŚ. Nowozelandzki mistrz bez barier Barry Briggs jest zafascynowany obiektem, goście zagraniczni zadowoleni ze śląskiej gościnności. Imprezy towarzyszące finałowi przechodzą do historii jako barwne, huczne i zabawne. Mistrzostwo zdobywa w brawurowym stylu Anglik Peter Collins, Mauger jest czwarty a Plech piąty. Wcześniej na londyńskim Wembley w finale IMŚ Zenon Plech zdobywa tylko cztery punkty a wygrywa Duńczyk Ole Olsen. Byłem na Wembley w 1975, 1978 i 1981, pierwszy wiraż był wąski, taki przesmyk. Kto wygrał start pędził jak szalony do mety. W 1977 w Goeteborgu na Ullevi Mauger zdobywa kolejny tytuł mistrza świata, piąty, zrównuje się z legendarnym Szwedem Ove Fundinem, który gratuluje Ivanowi. Plecha w tym turnieju nie ma. Za rok na Wembley także, gdzie Jerzy Rembas był o krok od podium. Zabrakło gorzowianinowi rutyny, szczęścia. Nikt nie miał takiej szansy.

Mamy rok 1979. Chorzów. Plech przyjeżdża z Anglii, gdzie startuje w londyńskim Hackney u Lena Silvera. Nie poznaję go, bo jest przygotowany jak nigdy. Rozdaje naklejki, uśmiechnięty i mówi w parkingu z pewnością w głosie: „Będę mistrzem świata“. Wierzyć, nie wierzyć? Z żużlowcami miałem migotania przedsionków serca nie raz i nie dwa. Motocykle Super Zenona lśnią, rywale nie od parady i znów ten nieobliczalny, czujny Mauger. Plech z nim przegrywa, spóźnia start. Ivan ucieka. Srebrny medal jest sukcesem Polaka, który wędruje na pierwsze strony gazet. Plech nigdy nie stronił od wywiadów, choć nie był łatwym rozmówcą, ma charakter, filozofię daleką od mizdrzenia się i udawania. Opuszcza rodzinne strony Gorzowa Wlkp. Afera wielka, bo dawniej nie tak łatwo zmieniało się kluby. Wybiera Gdańsk, lepsze powietrze; tam malaryczne nad Wartą a teraz Bałtyk atrakcyjnie pachnący nie tylko jodem. Po tym „sztormie“ transferowym szybko robi się spokojnie. Zenon jest etatowym reprezentantem Polski, razem od dawna w parze medalowej mistrzostw świata z Edwardem Jancarzem. W duńskim Vojens brąz, w słoweńskim Krsku srebro. I tak leci. Kocha Anglię i przygody. A one jego. Potrafi jechać do końca a potem wylewa z buta krew z poranionej nogi, jak było w Leningradzie w finale kontynentalnym DMŚ. I gdzie indziej podobnie. Męska gra, bez litości dla zdrowia. Bywałem i opisywałem w „Sporcie“ kawaleryjskie szarże i jego, i Jancarza. Było groźnie ale i czasami szalenie przyjemnie. Bez hipokryzji.

Cofam czas. We wspomnianym 1979 roku przed finałem w hotelu „Katowice“ w kawiarni klezmer grał na fortepianie pod palmą powojenne, sentymentalne szlagiery; kawa pachniała, herbata bez cytryny, leniwie ale owocnie: cinkciarze wypatrywali cudzoziemców a prostytutki swoje “ofiary“. Fani pilnie zbierali autografy uczestników turnieju. Samo południe. Oto naprzeciw mnie siedzi szwedzki mistrz, dystyngowany Anders Michanek a ja „robię“ wywiad dla macierzystego wówczas „Sportu“ i na koniec pytam o Plecha. –„ Będzie mistrzem świata, jeśli wcześniej się nie zabije“, mówi chłodno skandynawski mistrz jazdy technicznej i wyrachowanej. Zadumałem się a za kilkanaście godzin gratulowałem Zenkowi srebrnego medalu, który nie mógł przeżałować złota. Ivan okazał się raz jeszcze chytrym lisem. W Chorzowie zdobywa szósty tytuł mistrza świata! Niesamowity facet z Christchurch. Sprytny na startach, instytucja poza torem. Marka światowej promocji żużla owiana legendą niczym motocykle Harley‘a. „Ajwen“ nie do zdarcia; firmuje książki Petera Oakesa, robi interesy z alkoholowym koncernem Ricard.

W 1980 roku w niemieckiej, hanzeatyckiej, bogatej Bremie jest finał kontynentalny DMŚ. Polski team pod wodzą Plecha wygrywa. Zenek przyjeżdża srebrnym Fordem z Anglii razem z Romanem Jankowskim, który zalicza rewelacyjny debiut w Hackney. Plech z papierosem w ustach zasypia w aucie, koledzy budzą go a pet wypala dziurę w siedzeniu. Brema jak z obrazka jest fajnym epizodem drużynowym. Nie jedynym.

W tym samym roku w Krsku razem z „Eddym“ w finale par MŚ przegrywa tylko z Anglikami. Przyjechali razem autem z Anglii w ostatniej chwili a „wypruli“ z siebie wszystko. Na medal. I jak nie wybaczyć swobody życia, skoro za tym stoi podium?

1983 Rybnik, udany pod każdym względem finał „kont“ i premia do niemieckiego Norden. Plech zwycięża a potem przegrywa sromotnie w finale IMŚ; sprzęt ma źle przygotowany a złoto zgarnia Egon Mueller, niemiecki gwiazdor torów i dyskotek. Huśtawka Plecha. „Wolę z mądrym przegrać, niż z głupim wygrać“ i wiem co piszę. Kiedyś z ligi angielskiej do polskiej zawodnicy, a było ich mało, jeździli samochodami i promem via skalisty Dover, śliczną jachtami Ostendę i nie było na trasie czasu na odpoczynek. Wariacka jazda i tuż przed Gdańskiem nad ranem Plech Mercedesem wylatuje z drogi. Kierowca jest niezniszczalny, ma szczęście i charakter. Fruwa na torach i poza nimi. Kontuzje go nie omijają, nie szanuje zdrowia, które nie lubi lekceważenia. Szarpie punkty, wygrywa, przegrywa, „firma“ godna reklamy wszędzie. Plech nie pech.

Czas nie jest przyjacielem człowieka, przypomina błędy i bywa w korektach bezlitosny. Zenon Plech w Trójmieście jest od dawna. Nigdy, powtarzam, nie dbał o zdrowie, liczył się zawsze sport, stadion, treningi, warsztat, wyścigi, objechał świat, nazbierał medali i laurów worek, nie podaję i pomijam obszerną statystykę, tylko Tomasz Gollob pobił go w zdobyczach mistrzostw Polski. Był jednak inny czas dla Plecha a inny dla Golloba. Inne mentalności, spryt, intuicja, inne charaktery sportowe, towarzyskie, biznesowe. Plech jest /byłym/ zawodnikiem fantazyjnie traktującym karierę sportową, pieścił go talent, rewanżował się walecznością na granicy ryzyka. Prezentuje fachową, gorzowską szkołę mocno podjaraną morskim klimatem. Teraz odzywają się rany, wspomnienia.

Były prezes gdańskiego Wybrzeża i były minister zarazem, HENRYK MAJEWSKI, postać barwna i finezyjna, powiada, że takich sportowców jak Zenon Plech trzeba chronić, dbać i szlifować jak bałtycki bursztyn. No i co mam powiedzieć na takie dictum? Minister Majewski ze sportową, mentorską duszą i życiowym doświadczeniem ma „niestety“ rację, niczym filmowy James Bond. No tak, Plech dla Wybrzeża i Polski jest marką nie do podrobienia. Koledzy z londyńskiej “Speedway Star“ uwielbiali naszego „diabełka“. Towarzyski, filozoficzny i dowcipny. Miał armię kibiców na świecie. Mówili Zeno albo Plek, włóczyli się za nim angielscy i polscy fani, doceniali klasę i brawurę. Sport jest też i swoistym „aktorstwem“ nie do podrobienia. „Zatańczyć“ na torze nie każdy umie i przenieść adrenalinę poza stadion. Kibice kochają takie balety.

Przypomniałem wyrywkowo, może trochę zbyt emocjonalnie i chaotycznie, zdarzenia z udziałem ikony światowego i polskiego żużla, choć mógłbym jeszcze przywoływać „ku pamięci“ wiele innych zdarzeń i przygód, które były zwykle pożytecznym fermentem /radością a czasem i kłopotem/ dla mojego, skromnego dziennikarskiego żywota. Bywałem w tym „kotle“ nie od parady. No cóż kochani, jak mówią Czesi, to „se ne vrati“. Kończę więc i idę napić się czegoś mocniejszego, już po historycznej godzinie 13.00. A kto zresztą tę magiczną, „Wyborową“ godzinę z PRL – u pamięta? Dziś godziny nie grają już żadnej roli i panuje luz blues. Cześć.

Reklamy

One Comment Add yours

  1. Maciek pisze:

    Świetny tekst!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s